Nadmiar jakiej witaminy powoduje wypadanie włosów?

Najczęściej wypadanie włosów przy nadmiarze powoduje witamina A, szczególnie w postaci retinolu. Ryzyko dotyczy także selenu, który nie jest witaminą, lecz pierwiastkiem śladowym o wąskim marginesie bezpieczeństwa. Oba składniki mogą szkodzić zarówno przy niedoborze, jak i po przekroczeniu zapotrzebowania.

Dlaczego nadmiar witaminy A szkodzi włosom?

Witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach. W przeciwieństwie do większości witamin rozpuszczalnych w wodzie nie jest szybko usuwana z organizmu wraz z moczem. Jej zapasy są magazynowane przede wszystkim w wątrobie, dlatego długotrwałe przyjmowanie wysokich dawek może prowadzić do hiperwitaminozy A.

Gdy zdolność magazynowania i regulowania transportu zostaje przekroczona, nadmiar retinolu krąży we krwi i wywiera działanie toksyczne. Jednym z możliwych skutków jest zaburzenie pracy mieszków włosowych i przejście większej liczby włosów w fazę spoczynku, a następnie ich wypadanie.

Górny tolerowany poziom spożycia witaminy A dla dorosłych wynosi około 10 000 IU dziennie. Nie oznacza to jednak, że ta wartość jest bezpieczna dla każdej osoby i w każdych warunkach. Ryzyko może zależeć między innymi od czasu stosowania, chorób wątroby lub nerek oraz łącznego spożycia witaminy z kilku preparatów. Opisywano także objawy przy niższych dawkach u osób szczególnie podatnych.

Objawy mogące towarzyszyć hiperwitaminozie A obejmują:

• suchość skóry i jej łuszczenie;
• bóle głowy;
• osłabienie i przewlekłe zmęczenie;
• nudności, zmniejszenie apetytu lub spadek masy ciała;
• wypadanie włosów i łamliwość paznokci.

Witaminy rozpuszczalne w wodzie, takie jak witamina C i większość witamin z grupy B, są zwykle łatwiej wydalane, ale nie oznacza to pełnego braku ryzyka przy bardzo dużych dawkach. Szczególną ostrożność trzeba zachować przy suplementach wieloskładnikowych, ponieważ kilka preparatów może dostarczać ten sam składnik.

Nadmiar a niedobór – co może oznaczać wypadanie włosów?

Wypadanie włosów nie wskazuje samo w sobie, czy problemem jest niedobór, czy nadmiar składnika. Znaczenie ma typ łysienia, inne objawy oraz wyniki badań.

Selen zasługuje na osobne ostrzeżenie. Jest potrzebny do działania między innymi peroksydazy glutationowej, ale różnica między ilością wystarczającą a toksyczną jest stosunkowo niewielka. Dlatego suplementacja selenu bez potwierdzonego niedoboru może nasilić problem, zamiast go rozwiązać.

Dlaczego suplementy „na włosy” mogą zwiększać ryzyko?

Preparaty reklamowane jako wspierające włosy, skórę i paznokcie często zawierają wiele składników naraz. Wśród nich może znajdować się witamina A, selen, cynk lub żelazo. Jeżeli jednocześnie stosujesz kilka produktów, łatwo nieświadomie przekroczyć bezpieczną ilość.

Biotyna, witamina D, witamina B12, cynk i żelazo mogą mieć znaczenie przy określonych niedoborach, ale ich przyjmowanie bez rozpoznania przyczyny nie daje pewnej korzyści. Wysokie dawki biotyny mogą także zaburzać wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym badań hormonów tarczycy i markerów sercowych.

Przy nasilonym wypadaniu włosów lekarz może dobrać diagnostykę do objawów. Często rozważa się morfologię krwi, badanie ferrytyny, oznaczenie witaminy D, witaminy B12, folianów, a w określonych sytuacjach także cynku, hormonów tarczycy lub innych parametrów. Nie istnieje jeden uniwersalny test, który wyjaśnia każdy przypadek.

Do lekarza warto zgłosić się szczególnie wtedy, gdy wypadanie jest nagłe, szybko narasta, pojawia się w ogniskach albo towarzyszą mu bóle głowy, wyraźne zmiany skórne, osłabienie lub utrata masy ciała. Choroby wątroby i nerek mogą zwiększać podatność na toksyczne działanie niektórych składników.

Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: suplementację witaminy A, selenu i innych mikroskładników rozpoczyna się po rozpoznaniu niedoboru lub wyraźnym zaleceniu specjalisty. Zbilansowana dieta, w tym model śródziemnomorski, zwykle dostarcza potrzebnych składników bez ryzyka typowego dla wysokich dawek suplementów.

Nadmiar witaminy A jest najważniejszą witaminową przyczyną wypadania włosów, a podobny problem może wywołać przedawkowanie selenu. Zamiast łączyć kolejne preparaty, lepiej najpierw ustalić, czy występuje niedobór, toksyczność lub inna przyczyna dermatologiczna albo ogólnoustrojowa.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.